Quantum of Science

U kontekstu pandemije COVID-19, čujemo i kako do komplikacija i ozbiljnih slučajeva infekcije te fatalnih ishoda dolazi i usljed fenomena zvanog "citokinska oluja". Postoji podgrupa pacijenata s izuzetno ozbiljnom kliničkom slikom oboljenja kod kojih je zapažen sindrom povećanog oslobađanja citokina. Ovo u medicini i biologiji nije nepoznat fenomen, a javlja se i kod još nekih infekcija, da spomenemo samo gripu.  Do citokinske oluje dolazi onda kada je aktiviran veliki broj stanica imunog odgovora koje luče citokine, jedan tip signalnih molekula. Citokini ili "pokretači ćelija", prema grčkim riječima cyto - ćelija, stanica, i kinos, "kretanje" predstavljaju široku grupu malih proteinskih molekula. Pravilnije je reći da se radi o peptidima, a ne o proteinima, jer je peptid termin za kraće lance povezanih aminokiselina. Postoji veliki broj klasa citokina - interferoni, interleukini, citokini, hemokini te TNF (tumor necrosis factors, inače bitni...

Naučnici su genetički modificirali koke da nose jaja u kojima ima proteina važnih za terapiju nekih vrsta tumora. Zapravo, sama metoda kojom je ovo urađeno nije ni inovativna ni bombastično šokantna - radi se o danas vrlo uobičajenoj proceduri. Naučnici sa Univerziteta u Edinburghu su ubacili ljudske gene u DNK domaće kokoši, praktično "sakrili" fragmente ovih gena u genom kokoši. Rad je objavljen u časopisu BMC Biotechnology (izdavač Springer Nature), pod naslovom " A chicken bioreactor for efficient production of functional cytokines " . Zapravo, jaja ovih transgenetičkih koka su postala bioreaktori u kojima se nalaze dva moćna citokina, proteini manje molekularne mase koji imaju veliku ulogu u staničnom signaliranju i imunomodulaciji. Proteini se nalaze u bjelancetu jaja ovih GMO koka. Prvi gen koji je ubačen jeste gen za INFalpha 2b, jedan interferon koji ima antivirusnu ulogu, a pod imenom Intron-A se koristi u terapiji hepatitisa B i C, multip...

Postoje anegdotalne priče o ljudima čija je kosa postala sijeda nakon preležane neke infekcije. Još su češće priče o onima koji su posijedili "preko noći" nakon nečega veoma stresnog. No, izgleda da postoji fiziološko-genetička veza imunog sistema i melanocita, stanica koje proizvode pigment melanin.  Melanin je porodica pigmenata, koju čine eumelanin, feomelanin i neuromelanin. Eumelanin je odgovoran za smeđu do crnu boju kose, boju madeža i taman ten, dok je feomelanin više za crvenkaste i riđe tonove kose.  Eumelanin, je polimer koji se sastoji od više jedinica DHI (5, 6 dihidroksi indol), jedinjenja koje je suštinski heterociklus (ciklično jedinjenja koje u prstenu ima i atom koji nije karbon, u ovom slučaju, to je atom nitrogena).  Prema radu objavljenom u časopisu PLoS Biology 3. maja 2018. pod naslovom " A direct link between MITF, innate immunity, and hair graying ", imuni sistem ima neke veze sa pojavom sijedih, ali ta veza još nije jasna....