Quantum of Science

XBB.1.5— kojeg su kanadski profesor biologije dr. Ryan Gregory i njegovi sljedbenici na Twitteru nazvali 'Kraken', prema Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji, dosad je najprenosivija varijanta COVID-a. Kada date nadimak varijanti/podvarijanti virusa koji je maltene zaustavio Zemlju "Kraken" prema morskom čudovištu - trebate očekivati strah u javnosti i paniku. Službeni naziv ove varijante je XBB.1.5 i malo je teže pamtljivo bilo od "kraken",ali trebali bismo se držati službene oznake. Nakon "Kentaura" i ovo je jedno mitološko ime za varijantu virusa. Nažalost, ovakva se imena često zalijepe i nastave koristiti. Varijanta k'o varijanta - ako se čuvate i vakcinišete, smanjujete rizik da ćete biti zaraženi. Sada se uočava pad smrtnih slučajeva o COVID-19, ali treba znati da je to u velikoj mjeri zasluga vakcina. Bez vakcina, i ova varijanta bi bila problematična XBB.1.5 počeo je alarmirati naučnike krajem prošle godine nakon što je broj slučajeva o...

Istraživači koji se bave proučavanjem COVID-a pri Univerzitetu u Bostonu kombinovali su protein   šiljka varijante omikrona s izvornim virusom, testirajući stvoreni soj na miševima „kako bi pomogli u borbi protiv budućih pandemija". Istraživanja u kojima se dobija nova osobina patogena (Gain of functionn- GoF) su regulisana  čini se da postoji pravni problem u odnosu Univerzitata Boson (BU) i ove istraživačke grupe s donatorom granta, američkim Nacionalnim institutom za zdravlje (National Institutes of Health-NIH) odnosno Nacionalnim institutom za alergije i zarazne bolesti ( National Institute of Allergy and Infectious Diseases -  NIAID ) . NIAID je jedan od 27 instituta i centara Nacionalnog instituta za zdravlje (NIH).  Istraživanje je dovelo do polemika među naučnicima bliskim struci (virolozi, epidemiolozi) i nakon što je nekoliko tabloida senzacionalistički pisalo o preprintu. Međutim, očito je da je nešto pošlo po zlu u administrativnom dijelu projekta, d...

Pacijent s rakom u Connecticutu bio je hronično zaražen COVID-19 najmanje 471 uzastopni dan, a tokom tog vremena u krvotoku su se razvile najmanje tri različite linije virusa, prema novoj studiji istraživača s Yalea. Izvještaj je naglasio potencijal da imunokompromitirani ljudi mogu poslužiti kao domaćini za evoluciju COVID-a, slično kao što su južnoafrički znanstvenici prošle godine nagađali da je varijanta omikrona možda potjecala od jedne kronično bolesne osobe. Preprint sudiju (znači da još nije recenzirana), vodili su naučnici s Yalea u saradnji s timovima iz Australije i Sjeverne Karoline. Moguće ju je pogledati na preprint serveru medRxiv . "Ovi nalazi pokazuju da je ova kronična infekcija rezultirala ubrzanim SARS-CoV-2 evoluciju i divergenciju, mehanizam koji potencijalno pridonosi nastanku genetički različitih varijanti SARS-CoV-2, uključujući Omicron, Delta i Alpha", napisali su. Ovo smo vidjeli i u omikron valu te beta valu, još ranije...dakle zašto se kod pacijen...

Laboratorijske studije na genetički izmijenjenim ljudskim stanicama u kulturi pokazuju da bi se, pod izvjesnim uslovima, genetičke sekvence virusa SARS-CoV-2 mogle ugraditi u ljudski genom.  Ovo je izazvalo veliku pažnju i kontroverze, s obzirom da je prije nekoliko mjeseci bio aktuelan jedan kontroverzni preprint koji je tvrdio isto to. Rad koji    pokazao rezultate kao prethodni objavljen je u PNAS u maju 2021. pod naslovom " Reverse-transcribed SARS-CoV-2 RNA can integrate into the genome of cultured human cells and can be expressed in patient-derived tissues ". Ovaj rad je naravno dao vjetar u leđa teorijama da se, ako se virus SARS-CoV-2 može ugraditi u ljudski genom, onda i mRNA (iRNK) vakcine kakve su Pfizer/BioNTech i Moderna, a i adenovirusne mogu da mijenjaju ljudsku DNK. Osim što ne mogu.   Dakle, o čemu se radi? Kako sam već objašnjavala , ove vakcine ne mogu da mijenjaju genom vakcinisane osobe jer niti je SARS-CoV-2 retrovirus (retrovirusi su oni koji p...

Novi sojevi  virusa – britanski, brazilski, kalifornijski, njujorški, južnoafrički i koji sve ne – imaju nekoliko mutacija, a za britanski se već pokazalo kako ima mutacije koje dovode do promjena u proteinu šiljka (Spike protein) virusa.  Radi s o proteinu koji omogućava ulazak virusa u naše ćelije tako što se, preko još jednog proteina, spaja s receptorima ACE2 na membrani ćelija. Te promjene omogućavaju veći afinitet virusa za ćelije.  U suštini, to ne znači da se bolest mnogo promijenila i da ćemo vidjeti mnogo strašije simptome. Međutim, znači da više virusa može napasti naše ćelije i da se virus lakše širi s ćelije na ćeliju inficirane osobe, zahvatajući više ćelija. Ovo može značiti da će klinička slika kod oboljelih biti teža, jer će im više plućnog tkiva i tkiva ostalih organa biti zahvaćeno virusom. Jedno od pitanja na koje građani žele znati odgovor jeste to da li su postojeći PCR testovi i dalje efikasni, odnosno, da li će se virus moći detektovati, bez obzi...

ACE 2 receptor, Credit Emw , Wikipedia CC BY-SA 3.0 Više puta smo mogli čuti kako na našim ćelijama, njihovoj membrani, postoji tamo neki ACE2 receptor, kojeg virus SARS-CoV-2 koristi kao "portal" da uđe u naše ćelije, inficira ih i iskoristi za svoju replikaciju. Virus ima "spike" protein - protein "šiljka, koji, pomoću još jednog proteina, neuropilina, fuzira s ACE2 receptorima i virus tako, poput "trojanskog konja" upada u naše ćelije. No, zašto uopšte postoje ACE2 receptori? Čemu služe? Mogu li ćelije bez njih? ACE2 je protein koji se nalazi na površini mnogih tipova stanica. ACE2 je akronim od angiotensin-converting enzyme  tj. angiotenzin-konvertirajući enzim 2. To je transmembranski protein-enzim koji stvara manje lance proteina rezanjem većeg proteina angiotenzinina II. Ti manji proteini zatim reguliraju funkcije u ćeliji. ACE2 je protein iz klase hidrolaza. ACEII se nalazi na tj. u membrani mnogih različitih tipova ćelija - ćelija epitela diš...

Ovu godinu je obilježila pojava novog virusa iz grupe koronavirusa, tog čuvenog SARS-CoV-2 i bolesti zvane COVID-19. Prvo u januaru niko nije obraćao pažnju na to što se događa u Kini, u stilu „neka to je u Kini, to je daleko od nas“. Čak su i neki naši epidemiolozi i epidemiologinje sa podsmjehom gledali na one koji govore o novom virusu i govorili „šta to nas treba brinuti, to se dešava hiljadama kilometara daleko od nas“.  Nejasno je kako su ovi ljudi uošte imali hrabrosti nešto tako izjaviti, ali virus je brzo zakucao i na naša vrata. Svijet, koji se toliko bojao osude ako bi zatvorili granice prema Kini na neko vrijeme, odjednom se zatvorio, a politika koja je dovela do toga da naša zemlja nije članica EU nas je osudila na izolaciju i sasjekla   veze s EU zonom, čak i bliskom Hrvatskom. Na red su došle različite vrste diskriminacija, naučno neutemeljene odluke da jedni mogu preći granicu, jer imaju putovnicu, a drugi ne jer imaju pasoš, iako dolaze iz iste populacije, iz ...

S protein (crveno) se spaja s ACE2 receptorom (plavo) preko neuropilina-1 (zeleno)  Virus SARS-CoV-2 ima još jedan mehanizam da uđe u naše stanice, što povećava njegovu infektivnost i razorno dejstvo.  Još na početku pandemije, receptor na našim stanicama zvani ACE2, što je skraćenica za angiotenzin-konvertirajući enzim 2 je označen kao receptor na koji se veže S-protein SARS-CoV-2 i određenim mehanizmom ulazi u stanice. Sada smo otkrili još jednu Ahilovu petu naših stanica.  Neobično je da se SARS-CoV-2, za razliku od drugih koronavirusa (podsjetimo - ima ih još 6 humanih i još mnogo životinjskih) širi ovako brzo te da oštećuje i druge organe osim respiratornog sistema, Jasno je da su ACE2 receptori, premda najzastupljeniji na epitelu respiratornih organa, prisutni i na drugim stanicama, ali naučnike je kopkalo "ima li još nešto" što bi omogućilo ovakvu efikasnost novog virusa. U radu objavljenom 20. oktobra 2020. u Science pod naslovom " Neuropilin-1 facilitates SARS-C...

  Na samom početku pandemije COVID-19, smatralo se kako samo starije osobe i osobe koje su hronični bolesnici imaju visok rizik obolijevanja i smrtnog ishoda usljed infekcije novim koronavirusom, SARS-CoV. Tvrdilo se kako djeca ne mogu oboljeti, što je utjecalo na to da neke zemlje, poput Srbije, odugovlače s mjerom zatvaranja škola i vrtića. U BiH i Hrvatskoj se vrlo rano počelo s obustavom nastave i prelaskom na online nastavu, prije svega zbog mišljenja da su škole i vrtići kolektivi, u kojima se u zatvorenom prostoru nalazi mnogo osoba, što povećava rizik zaraze respiratornom infekcijom. Vrlo brzo su i one zemlje koje nisu obustavile nastavu prešle na taj režim. Zatim je postalo jasno kako djeca, pa čak i mala djeca i novorođenčad ipak mogu oboljeti, a sa shvatanjem kako postoje osobe koje mogu biti asimptomatski nosioci virusa, naučnici su smatrali kako upravo djeca mogu biti u ovog grupi. Pokazan je i transplacentalni prenos ovog virusa, odnosno, prenos s oboljele trudnice ...