Quantum of Science

Shinya Yamanaka, Izvor: Twitter, Nobel Prize Parkinsonova bolest je jedno degenerativno oboljenje centralnog nervnog sistema čiji uzroci još nisu sasvim jasni. Pogađa uglavnom motorne neurone te se prvi znaci bolesti očituju upravo na motorici: bolesnici imaju specifičan, „savijen“ položaj tijela prilikom hoda, a vrlo čest znak je i drhtanje ruku i glave, mada to nije glavni simptom.  Bolest je progresivna i, u uznapredovalom stadiju, bolesnici pate od demencije. Jedan od ranih znakova bolesti je i promjena čula mirisa. Pokazalo se da je kod bolesnika sa ovom bolešću smanjeno lučenje dopamina, jednog neurotransmitera, molekule koja je uz niz drugih uloga, važna i u kontroli motorike. Smatra se da je jedan od glavnih uzroka ovog oboljenja gubitak stanica u centralnom nervnom sistemu koje luče dopamin, ali se zapravo malo zna o tome zašto se ovo dešava. Nobelovac Shinya Yamanaka, "otac" induciranih pluripotentnih stanica (iPS) vodi Centar za iPS pri Univer...

Hideyuki Okano Inducirane pluripotentne stanice (iPS) postaju velika stvar. U zemlji gdje su i nastale - ne zaboravimo, stvorio ih je japanski nobelovac Shinya Yamanaka - postaju polako terapeutsko sredstvo.  Tim japanskih naučnika je dobio  dozvolu za ubrizgavanje ovih reprogramiranih matičnih stanica u osobe s ozljedama kičme. Ovo bi bilo prvi put da će se inducirane pluripotentne matične stanice koristiti za liječenje ozljeda kkičme, nakon što je odbor u japanskom ministarstvu zdravstva odobrio studiju 18. februara.  IPS stanice nastaju korištenjem nekoliko signalnih molekula, tzv. Yamanakinih faktora, koji potiču već izdiferencirane somatske stanice iz tjelesnog tkiva da se vrate u stanje slično embrionalnim stanicama, tj. da se "reprogramiraju", vrate na "fabričke postavke". Iz ovih stanica se poslije mogu diferencirati ostale stanice, baš kao i iz embrionalnih matičnih stanica.   Hideyuki Okano, koji predvodi ovaj tim, smatra da će bi...

Jedan od plodova nauke o kojem nešto rjeđe razmišljamo u kontekstu nauke, jesu anti-aging kreme. Kako usporiti starenje i znakove starenja jedan je od zadataka nauke. Ova domena istraživanja se razvija veoma brzo - od filera za bore, raznih kozmetičkih preparata, dodataka prehrani pa sve do genskih terapija. Upravo su na Institutu Salk u Kaliforniji (Univerzitet Kalifornija La Jolla) naučnici razvijali jednu takvu terapiju, doduše, na miševima. I, pokazalo se kako je ona djelotvorna na miševima i u kulturi ljudskih stanica in vitro. Tim naučnika, predvođen uglednim španskim istraživačem  Juan Carlos Izpisua Belmonteom uspjeli   su reprogramirati stanice miševa  koji su imali progeriju, jedno nasljedno oboljenje koje se karakteriše ubrzanim starenjem stanica i cijelog organizma. Rad je objavljen početkom decembra 2016. u časopisu Cell, pod nazivom " In Vivo Amelioration of Age-Associated Hallmarks by Partial Reprogramming" . Naučnike veoma interesu...