Quantum of Science

Strah i trepet na Pacifiku, uz obale Australije, Filipina, Nove Gvineje i Havaja predstavlja meduza zvana morska osa, naučnog naziva Chironex fleckeri . Za nju se obično kaže da je najotrovnija meduza.  Otrov ove meduze sadrži oko 250 proteina i peptida, a utvrđeno je da djeluje tako što "buši" pore u stanicama, što dovodi do naglog izlaska kalijumovih jona i zastoja rada srca nekoliko minuta nakon uboda. Često se dešava da se plivači udave usljed zastoja rada srca i prije nego što dođu na obalu da zatraže pomoć. Biće bez kostiju i mozga može ubiti odraslog čovjeka u roku od 5 minuta. Na plažama obala gdje ima ove meduze, obično stoje upozorenja. Međutim, sudeći po radu objavljenom u Nature Communications , izgleda da su naučnici na domak stvaranja antiotrova za otrov ove meduze. Istraživali su utjecaj otrova na populaciji mijeloidnih ljudskih stanica i skriningom utvrdili koje su komepnente stanice od ključnog značaja za ćelijsku smrt nakon izlaganja otrovu...

Meduza Cassiopea. Izvor: fineartamerica.com Sjećate se onih dosadnih lekcija kada ste iz biologije morali učiti anatomiju različitih koljena (phylum) i klasa u životinjskom carstvu, pa ste, između ostalog, morali učiti i to kako je građen nervni sistem kod žarnjaka, kako kod člankovitih crva, kako kod zglavkara, kako kod hordata? Mislim da učenike te lekcije užasavaju jer su im prezentirane tako da je to da umreš od dosade i moraju se učiti napamet.  Zapravo radi se o enormno interesantnim stvarima koje suštinski pokazuju kako je tekla evolucija. Tu naučimo da nervni sistem žarnjaka (Cnidaria), u koje spadaju meduze i koralji, nema centralizaciju, nego sa radi o difuzno raspređenim i povezanim nervnim stanicama. Kao neka vrsta nervne mreže. Nervne stanice kod pravih meduza (Scyphozoa) nisu homogeno raspoređene, već postoje neka mjesta gušćeg ili rjeđeg rasporeda nervnih stanica. Također, meduze imaju poseban nervni sistem zadužen za motoriku (rhopalium). Međutim mjest...