Quantum of Science

Nova studija ukazuje na prve poznate slučajeve kuge kod ljudi pokopanih 1338. u blizini jezera Issyk Kul u današnjem Kirgistanu. Deceniju kasnije, kuga je opustošila Evropu. Soj je bio blisko povezan s onima koji su pronađeni kod glodavaca u blizini jezera Issyk Kul, ukazala je studija iz 2022. Kugu, crnu smrt, najveću pandemiju u našoj povijesti, izazvala je bakterija Yersinia pestis i trajala je u Evropi između 1346. i 1353. godine. Uprkos golemim demografskim i društvenim utjecajima pandemije, njeno porijeklo dugo je bilo nejasno. Sada je multidisciplinarni tim naučnika, uključujući istraživače s Instituta Max Planck za evolucijsku antropologiju u Leipzigu, Univerziteta Tübingen u Njemačkoj, i Univerziteta Stirling, u Ujedinjenom Kraljevstvu, dobio i proučavao drevne genome Y. pestis koji prate porijeklo pandemije u središnjoj Aziji. Procjenjuje se da je crna smrt prouzročila smrt do 60% stanovništva Evrope. Međutim, uprkos opsežnim istraživanjima, porijklo ovog vala bolesti ostal...

Ostatak lobanje muškarca s lokaliteta u Latviji, star oko 5000 godina, kod koje je nađen dokaz zaraze bakterijom Yersinia pestis Credit: Dominik Göldner, BGAEU Genomska analiza sugeriše da je kuga započela kao manje virulentna i manje prenosiva bolest.  Prijašnje analize su pokazale i kako prve kuge nisu prenosile buhe , nego se bakterija postepeno razvila u  tom smjeru, pokazano je i da su bolest donijeli u Evropu praistorijski migranti iz stepa današnje Rusije , prije oko 5000 godina, a sada je u ostacima lobanje jednog lovca-sakupljača iz Latvije, starog 5000 godina pronađen najstariji genetički "pečat" bakterije Yersinia pestis, uzročnika kuge. Prvi soj bakterije kuge Yersinia pestis mogao je s dabra preskočiti na ljude i možda je uzrokovao blažu bolest od kasnijih smrtonosnih verzija. Ben Krause-Kyora s Univerziteta Kiel u Njemačkoj i njegove kolege izvadili su DNK iz zuba muškarca lovca-sakupljača koji je pokopan prije više od 5000 godina u današnjoj Latviji. Sekvenci...

  Kugin doktor, credit: Grand Galimaufry sa  https://www.mentalfloss.com/article/49217/anatomy-14th-century-bubonic-plague-hazmat-suits U Kaliforniji je sredinom avgusta zabilježen slučaj bubonske kuge, prvi u pet godina. Inficirana osoba se oporavlja na kućnom liječenju, a radi se o rezidentu regije   jezera Tahoe, na granice Kalifornije i Nevade. Bubonska kuga je bolest koja je ostavila historijski trag na čovječanstvu, izazvavši negoliko velikih epidemija, od kojih je najpoznatija ona iz 1347. u kojoj je pomrlo oko trećine tadašnjeg stanovništva Evrope. Jedna od privih dokumentovanih epidemija kuge bila je ona za vrijeme cara Justinijana I u 6. vijeku. Treća velika pandemija kuga je zabilježena u Aziju sredinom 19. vijeka. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije iz 2015. godine, u periodu 2010. do 2015. zabilježeno je 3348 slučaja kuge, a od toga je bilo 584 smrtna slučajeva. Najviše slučajeva je bilo u Demokratskoj Republici Konga, Madagaskaru i Peruu, al...

Već sam pisala da su se prve epidemije kuge ponešto razlikovale od epidemija koje su pokosile stanovništvo Evrope u Srednjem vijeku . Naime, te prve epidemije nisu prenosile buhe. Međutim, naučnike interesuje evolucija bakterije Yersinia pestis od prvih epidemija iz brončanog doba do danas. Naime, u nekim dijelovima svijeta, ova strašna bolest se još javlja. U 2017. je zabilježena epidemija kuge na Madagaskar . Za ovu bolest nije razvijena kvalitetna i sigurna vakcina te se liječenje sporovodi antibioticima.  Ključni faktor širenja prvih oblika kuge bile su migracije stanovnika u prehistoriji, i to migracije nomadskog stanovništva iz ruskih stepa. Rad ovo ovome objavljen je u Current Biology pod naslovom " The Stone Age Plague and Its Persistence in Eurasia" . Yersinia pestis , uzročnik kuge Naučnici sa jednog od odjela Instituta Max Planck su u uzorcima zuba i kostiju drevnih ljudi koji su naseljavali Istočnu i Centralnu Evropu tražili tragove DNK Ye...

Crna kuga je u 14. vijeku (oko 1347.) praktično izbrisala stanovništvo Evrope - preko 50 miliona ljudi je umrlo u ovoj epidemiji. Bolest prenose buhe, koje obično žive na miševima i pacovima, ali i na drugim glodarima - vjevericama, prerijskim kučićima. Kontrola broja glodara je prvi nivo prevencije pojave epidemija bubonske kuge (pa sad razmislite malo o onim ogromnim pacovima na Grbavici i da li treba usvajati mace). Uzročnik bolesti je bakterija Yersinia pestis , koja u čovjekov organizam dospijeva nakon ugriza buhe. Inkubacija traje 3-7 dana, a na mjestu ugriza se razvije otok limfnih čvorova - "buboni", zbog čega je bolest dobila i naziv bubonska kuga. Inače, bubonska kuga je samo jedna od formi ove bolesti - postoje još i intestinalna te plućna kuga.  Ukoliko se ne dijagnosticira na vrijeme, bolest se brzo razvija i pacijenti umiru u roku od 48 sati nakon manifestacije simptoma. Prvi simptomi, osim oticanja limfniih čvorova, često podsjećaju na prehladu, dok...