Quantum of Science

Pogledajte video u Full HD: Tekst videa:  Klon je jedinka koja je genetički ista sa nekom drugom jedinkom –svi geni su im isti, što znači da su im sve one osobine koje su uslovljene genima tj. kodirane u DNK iste. Kada se jednoćelijski organizmi dijele, oni to čine prostom diobom, pa su sve ćelije koje nastanu diobom jednake i zapravo su klonovi. Međutim, mi i drugi višećelijski organizmi nismo identične kopije naših roditelja – ličimo na njih, ali nismo isti jer nismo nastali prostom diobom. Međutim, kada se u medijima ili filmovima naučne fantastike spomene termin „kloniranje“ obično se misli na kloniranje u laboratorijama pomoću tehnologije zvane somatski stanični nuklearni transfer. Upravo tom metodom su naučnici u Ujedinjem kraljevstvu 1996. godine dobili čuvenu ovcu Dolly. Istom tehnikom su naučnici u Kini 2017. uspjeli po prvi put klonirati jednog primata, makaki majmune. Tim škotskog naučnika Iana Wilmuta je 1997. godine zaprepastio svijet kada su svi...

Ian Wilmut i Dolly  27. februara 1997. je objavljen rad o kloniranju ovce Dolly. Dolly je tada imala 8 mjeseci, jer je došla na svijet 5. jula 1996.  Jeste li ikad čuli da neko, ko ima puno posla, kaže „Joj, moram se klonirati da sve ovo završim“? Šta zapravo znači klonirati i šta su to klonovi? Klon je jedinka koja je genetički ista sa nekom drugom jedinkom –svi geni su im isti, što znači da su im sve one osobine koje su uslovljene genima tj. kodirane u DNK iste. Kada se jednoćelijski organizmi dijele, oni to čine prostom diobom, pa su sve ćelije koje nastanu diobom jednake. Međutim, mi  i drugi višećelijski organizmi nismo identične kopije naših roditelja – ličimo na njih, ali nismo isti. Naučnici su dugo vremena razmišljali da li bi bilo moguće klonirati sisare. Dugo vremena se mislilo da to nije moguće. Ali je onda, 1997. škotski naučnik Ian Wilmut zaprepastio svijet kada je svima objavio kako je tim kojim je rukovodio uspio klonirati ovcu. Danas, ...

Klonirana ovca Dolly je živjela kraće nego što je očekivani životni vijek ovaca njene pasmine, Finn Dorset. Upravo je to jedan od glavnih razloga što je uzbuđenje oko kloniranja pomalo splasnulo - klonirane jedinke žive kraće usljed nepoznatih genetičkih i/ili epigenetičkih markera. Kada je Dolly imala pet godina, dijagnosticiran joj je jedan oblik osteoartritisa, a godinu dana kasnije dali su je uspavati zbog uznapredovale bolesti pluća. Ovce ove rase u prosjeku žive duplo više.   Međutim Dollyne sestre/polusestre  Daisy, Diana, Debbie i Denise  su ovce klonirane iz iste kulture tj. linije stanica kao i Dolly - od somatskih stanica tkiva mliječne žlijezde iste ovce - i ne pokazuju znakove ranog starenja, simptoma kojeg smo vezivali za kloniranje. U studiji objavljenoj u Nature Communications  još jednom je raspravljano o problematici ubrzanog starenja klonova - izgleda da je sirota Dolly samo bila loše sreće. Prema ovoj studiji, kloniranje ne izaziva pr...