Quantum of Science

I tako, u ovoj maloj priči o respiraciji zajedno smo došli i do Krebsovog ciklusa ili ciklusa limunske kiseline. Ovo je možda najomraženija lekcija svih studenata koji imaju posla sa ovim dijelom znanja.  Mala remarka vezana za otkriće Krebsovog ciklusa 10. juna 1937. godine Hans Krebs šalje svoj rad o otkriću mehanizama procesa respiracije časopisu Nature . I šta se dogodi? Nature ga odbije sa objašnjenjem da imaju već hrpu radova za objavljivanje i da to pošalje nekom drugom. Krebs nije časio ni časa i elaboriranu dugu verziju opisa metode i eksperimenata koji su ga doveli do razumijevanja ovog procesa šalje časopisu Enzymologia , gdje će rad i biti objavljen pod naslovom  "The Role of Citric Acid in Intermediate Metabolism in Animal Tissues". Dakle, šta je taj ciklus limunske kiseline? To je jedan zatvoren, enzimatski kontrolisan put biohemijskih reakcija u kojima nastaje pogonsko gorivo stanica - ATP. I još neke stvari. Ovdje se dešavaju neke...

Dakle, respiracija je proces u kojem organske molekule koje unosimo ishranom služe kao gorivo za organizam. To se kod nas u literaturi uglavnom naziva ćelijsko ili stanično disanje, a u engleskom jeziku postoji distinkcija između breathing i respiration: Molekule koje unesemo u organizam - prije svega, ugljeni hidrati i masti, a ponekad i bjelančevina tj. aminokiseline - se razbijaju pomoću enzima, ali postepeno. Pri tome se oslobađa potencijalna energija koja služi za sintezu ATP-a.  Glavno "gorivo" stanica je uglavnom glukoza - grožđani šećer, a neke stanice koriste i druge molekule. Međutim, kada bi se razlaganje glukoze odvijalo naglo, tu bi se oslobodila velika količina i to bi moglo biti veoma nezgodno za živa bića. Kada trčimo, ugrijemo se - ali tu se dešava postepeno oslobađanje nergije. Zamislite da se još više energije oslobodi - toplota bi denaturalizirala proteine živog organizma. Razlaganje glukoze se odvija u 4 etape, koje imaju prilično kompli...

Na blogu Quantum of Science već postoji "feljton" o fotosintezi , iz pet dijelova, gdje sam pokušala jedan tako kompleksan proces, ovisan o kvantnim fenomenima, objasniti učenicima srednjih škola te svima onima koji žele nešto saznati o finesama ovog procesa. Naime, čini mi se da se fotosinteza ovlaš pređe, pred kraj godine, da se ponekad ni nastavnici biologije ne mogu izboriti sa ovim lekcijama, a učenici ostaju u neobranom grožđu vezano za ovu oblast. Međutim i suprotan proces fotosintezi, disanje , ostaje uglavno enigmatičan. Pod disanjem u svakodnevnom životu podrazumijevamo proces uzimanja kisika, a izbacivanja ugljičnog dioksida, ali nekako se predstava o disanju na tome i završi.  Međutim, kao što fotosinteza ima svoje faze - inicijalnu, svijetlu i tamnu, tako i disanje ima više aspekata i faza. Pod disanjem, a fokusiraćemo se na kičmenjaka, posebno na više, toplokrvne kičmenjake - ptice i sisare - podrazumijevamo i ono što zovemo razmjena gasova tj. udisa...