Veliko finale misije Cassini

Cassini, izvor: JPL/NASA

U magazinu Science je objavljen rad pod nazivom „Cassini finds molecular hydrogen in the Enceladus plume: Evidence for hydrothermal processes“ u kojem je istaknuto kako u atmosferi Saturnovog mjeseca Encelada ima molekularnog hidrogena, čije je prisustvo rezultat hidrotermalne aktivnosti. Do ovog otkrića naučnici su došli pomoću letjelice Cassini, čija je misija istraživanje Saturna i njegovih mjeseca. Iznad polova, posebice južnog pola Encelada, primijećena je neobična pojava, koja je ponajviše ličila na neku vrstu isparenje te su naučnici odlučili pobliže istražiti sastav i porijeklo ove pojave. Cassini je prošao kroz ta isparenja i prikupio uzorke u kojima je potrvrđeno prisustvo molekularnog hidrogena. Naučnici su došli do zaključka da vulkani koji se nalaze ispod sloja leda na Enceladu - tzv. kriovulkani - izbacuju masu gasova nalik na gejzire.

Da podsjetim: u ovom radu su izneseni podaci da u atmosferi Encelada ima oko 1.4% molekularnog hidrogena koji nastaje u procesima ispod leda na ovom mjesecu, primjerice u interakciji vode sa željezom u stijenama. Oko 0.8% gasa predstavlja karbondioksid, što je također veoma interesantno. Postojanje vode, hidrogena i karbondioksida bi moglo pogodovati razvoju nekih mikroskopskih oblika života, međutim za takvo što još nema dokaza. 

Gejziri na Enceladu

Međutim, Cassini je nakon istraživanja Saturnovih mjeseca, krenuo u istraživanje jedne potpuno nepoznate teritorije. Plan je da 22. aprila 2017. Cassini posljednji put prođe pored Titana, Saturnovog najvećeg mjeseca, i da se četiri dana nakon toga nađe u prostoru između ove planete i njenih prstenova.

Iz NASA-ine Jet Propulsion Laboratory je saopšteno kako je zadatak letjelice Cassini ispitati atmosferu oko Saturnovih prstenova te izmjeriti jačinu magnetnog i gravitacionog polje u ovom području. Svi ovi podaci bi trebali baciti malo više svjetla na starost i porijeklo prstenova. Ukoliko mjerenja pokažu veću masu prstenova, to bi sugeriralo da su oni formirani davno, prije nekoliko milijardi godina i da su nastali nakon raspada nekog mjeseca bližeg planeti. Manja masa bi ukazivala na to da su Saturnovi prstenovi novije formacije, nastale možda nakon dezintegracije neke komete.

Nakon opservacije prstenova, Cassini bi treba izvršiti i mjerenja nekih parametara same planete, poput jačine Saturnovog magnetnog polja i brzine rotacije. 15. septembra ove godine Cassini će ostati bez goriva i srušiti se na površinu Saturna.


Update: misija Cassini u brojkama, nakon 15. 9.2017.