Steroidni hormoni faktor rizika za poremećaje iz autističnog spektra

Istraživanje naučnika sa Univerziteta Cambridge ukazuje na vezu između ženskih spolnih hormona, posebice estrogena, i autizma. 

Rad je objavljen u Molecular Psychiatry 29.7.2019. pod naslovom "Foetal oestrogens and autism". 

Zapravo teorija koja govori o tome kako je povećana prenatalna izloženost steroidnim hormonima - kako androgenima, tako i estrogenim.- jedan od rizika za razvoje smetnji iz autističnog spektra - stara je oko 20 godina. 

Zatim je prije koju godinu, 2015. tim naučnika sa Univerziteta Cambridge u saradnji sa Državnim institutom za serum (State serum institute) u Danskoj mjerio nivoe četiri prenatalna steroidna hormona, uključujući dva  androgena, u amnionskoj tekućini u maternici.  Naučnici su otkrili kako su oni veći kod fetusa muškog spola kod kojih se kasnije razvio autizam. 

Androgeni hormoni se proizvode u većim količinama u muškim nego u ženskim fetusima, pa bi to moglo objasniti i zašto se autizam češće javlja kod dječaka. Poznato je i  da utječu i na broj veza između moždanih stanica. Zapravo, druga istraživanja strukture nervnih stanica i veza mozga osoba sa autizmom otkrila su kako je ovih veza previše kod osoba sa smetnjama iz spektra i da ne dolazi do procesa "rezanja" veza (pruning).

Upravo se taj isti tim sa Cambridge sada fokusirao na jednu drugu vrstu steroidnih hormona, na estrogene, koji su ženski spolni hormoni. U uzorcima amnionske tekućine  su analizirani tragovi estradiola, estriola, estrona i estron sulfata - sve ovo su estrogeni hormoni. Uzorke amnionske tekućine je sakupila i čuvala Danish Biobank, a radi se o uzorcima sakupljenim između 1996. i 1999. godine.

Sva četiri spomenuta estrogena hormona su bila povišena kod 98 osoba kod kojih se poslije razvio neki oblik poremećaja iz autističnog spektra, u odnosi na kontrolnu grupu od 117 uzoraka osoba kod kojih se nije razvio ovaj poremećaj. Zanimljivo je da se pokazalo kako su povišeni nivoi estrogenih hormona bili bolje prediktivno sredstvo od povećanih nivoa androgenih hormona iz studije iz 2015.

Treba dodati da, suprotno nekom opšteprihvaćenom rezonu, estrogeni hormoni u prenatalnom razdoblju ne "feminiziraju" mozak, već imaju utjecaja na rast mozga, pa čak i "maskulinizaciju" mozga kod nekih sisara. 

Jasno je da hormoni rade u interakciji sa genetičkim faktorima i skoro je bila studija koja je pokazala da je nasljedni materijal, tj. određene varijante gena, najviše upleten u povećanje rizika za formiranje poremećaja iz autističnog spektra. 

Naučnici ipak naglašavaju da se rezultati ovog rade ne mogu koristiti za screening na autizam.

Prema: https://www.cam.ac.uk/research/news/high-levels-of-oestrogen-in-the-womb-linked-to-autism