Rekord Jupitera: 79 prirodnih satelita

Jupiter, izvor: NASA/JPL/University of Arizona

Jupiter je zvanično rekorder Solarnog sistema po broju prirodnih satelita - nedavno su astronomi otkrili 10 novih, manjih mjeseca oko ove planete te danas broj Jupiterovih satelita iznosi 79. Od ovih 79, 63 imaju dijametar manji od 10 km i otkrivani su u periodu od 1975. do danas.

Inače, napoznatiji Jupiterovi mjeseci su oni koje je otkrio Galileo Galilej: Io, Europa/Evropa, Ganimed i Kalisto. No, ovi novootkriveni mjeseci, premda su malog prečnika, itekako su značajni za naučnike - oni, naime, pričaju priču o istoriji Solarnog sistema. Primjerice, jedan dio ove priče je i da su ovi mjeseci nastali u kolizijama nakon formiranja Jupitera, prije nekih 4 milijarde godina. Dakle, ovi mjeseci nisu fromirani zajedno sa Jupiterom, nego su ostaci sudari, a gravitacija ove džinovske planete ih je "zarobila".

Svi novootkriveni mjeseci su veoma mali, prečnika od 1 do 3 km. Gotovo da možemo zamisliti Malog princa na nekom od njih! Njih 7 orbitira čak preko 20 miliona kilometara daleko od Jupitera i rotira se suprotno rotacije ove planete, što ih kategorizira kao tzv. "retrogradne mjesece".

Orbite novootkrivenih mjeseca, izvor Carnegie Institution for Science

Osmi mjesec u ovom nizu prati rotaciju Jupitera, odnosno, rotira suprotno retrogradnim mjesecima, ali i veoma blizu njih. To znači da može jednom udariti u ove mjesece i razbiti se u paramparčad. Naučnici koji su otkrili ovu grupu prirodnih satelita predlažu da se ovaj mjesec koji prati rotaciju Jupitera nazove Valetudo, prema rimskoj božici higijene i zdravlja, valjda zato što je "pravovjeran" Jupiteru. 

Deveti i deseti mjesec orbitiraju nešto bliže Jupiteru i njihova rotacija je u skladu sa rotacijom planete.