Plin iz Breaking Bad, koji prirodno na stjenovitim planetama nastaje samo u metaboličkim procesima, detektovan na Veneri

Atmosfera Venere je čudnija od onoga što smo znali o njoj, a nedavno je u njoj detektovan plin čije je prisustvo obično vezano za procese u živim bićima.

U Venerinoj atmosferi je, prema radu u objavljenom jučer u Nature Astronomy, detektovan plin fosfin, što postavlja uzbudljivo pitanje da li je ova molekula možda znak života na planeti. Na stjenovitim planetima, kakve su Zemlja i Venera, živi svijet je jedini poznati prirodni izvor ovog spoja. Na planetama iz kategorije plinovitih divova, kakve su Neptun, Saturn i Jupiter, on se stvara sam u blizini energetskih izvora.

Fosfin je organofosforni plin, čija se molekula sastoji od fosfora i vodika, a ima jako neugodan miris na bijeli luk ili ribu koja nije svježa. Izuzetno je otrovan, a do trovanja dolazi ili udisanjem plina ili prolaskom njegovih molekula kroz kožu. Nusprodukt je u ilegalnim laboratorijama koje proizvode kristalni met, a seriji Breaking Bad (Na putu prema dolje) prikazano je dejstvo plina. Može nastati i kao nusprodukt nekih drugih industrijskih procesa.

Fosfin se ne uklapa u ono što znamo o atmosferi Venere, a tu ga je nađeno u preko 1000 puta većoj koncentraciji nego na Zemlji, gdje se oslobađa u prirodnim metaboličkim procesima živih bića, kakve su anaerobne bakterije, ali i u crijevima životinja.

Temperatura na površini Venere iznosi oko 470 °C, a fosfin je nađen na visini između 50 i 60 km

Čini se da je život nemoguć na površini Venere, ali sredina njenog oblačnog sloja atmosfere nudi izglednije okruženje u pogledu temperature, pritiska i prisutnosti vode i organskih molekula. Čak i ako to nije znak života na Veneri, neočekivano opažanje je uzbudljivo jer bi se moralo raditi o nekom zaista egzotičnom mehanizmu sinteze fosfina. Naučnici još uvijek ne poznaju niti jedan prirodni proces koji bi mogao generirati fosfin u tolikoj količini na stjenovitim planetama.

Autori rada sugerišu kako bi porijeklo ove molekule moglo biti od potencijalnog života na Venere, kao jednog od izvora, ali ne tvrde da je to ujedino i znak postojanja života na Veneri.

Update, novembar 2020:

Ponovna analiza podataka s Venera j pokazala da fosfina ima mnogo manje nego što se inicijano tvrdilo, čak oko 7x manje. Usljed "buke" u podacima, naučnici su pogrešno interpretirali da je fosfina više. Količina fosfina koju su pokazale ponovne analize može se objasniti prirodnim procesima koji ne uključuju biološke aktivnosti, poput vuklanskih erupcija ili munja u atmosfei. Ti podaci su dostupni u preprintu.

Više doznajte u Science Magazine.